Toelichting bij COM(2012)14 - Machtiging van Roemenië af te wijken van artikel 287 van de btw-richtlijn - EU monitor

1.           ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

Motivering en doel van het voorstel

Overeenkomstig artikel 395, lid 1, van Richtlijn 2006/112/EG van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (hierna 'de btw-richtlijn' genoemd) kan de Raad op voorstel van de Commissie met eenparigheid van stemmen elke lidstaat machtigen bijzondere, van de bepalingen van deze richtlijn afwijkende maatregelen te treffen, teneinde de belastinginning te vereenvoudigen of bepaalde vormen van belastingfraude of ‑ontwijking te voorkomen.

Bij brief, ingekomen bij de Commissie op 6 juli 2011, heeft Roemenië verzocht om belastingplichtigen met een jaaromzet van niet meer dan 50 000 euro van de btw te mogen vrijstellen. Bij brief, ingekomen bij de Commissie op 30 augustus 2011, heeft Roemenië een nieuw verzoek ingediend, ditmaal om belastingplichtigen met een jaaromzet van niet meer dan 65 000 euro van de btw te mogen vrijstellen. Overeenkomstig artikel 395, lid 2, van de btw-richtlijn heeft de Commissie de overige lidstaten bij brief van 8 november 2011 van het verzoek van Roemenië in kennis gesteld. Bij brief van 9 november 2011 heeft de Commissie Roemenië meegedeeld dat zij over alle gegevens beschikte die zij nodig achtte voor de beoordeling van het verzoek.

Algemene context

Overeenkomstig hoofdstuk 1 van titel XII van de btw-richtlijn kunnen de lidstaten een bijzondere regeling voor kleine ondernemingen toepassen, waarbij zij onder meer de mogelijkheid hebben om belastingplichtigen van wie de jaaromzet onder een bepaald plafond blijft, van de btw vrij te stellen. Deze vrijstelling houdt in dat de belastingplichtige geen btw in rekening hoeft te brengen over zijn prestaties, maar bijgevolg ook geen voorbelasting kan aftrekken.

Het plafond voor de jaaromzet verschilt van lidstaat tot lidstaat, met name volgens hun datum van toetreding. Voor de lidstaten die zijn toegetreden na 1 januari 1978, is in artikel 287 van de btw-richtlijn een plafond voor de jaaromzet vastgesteld. In het geval van Roemenië is dit plafond vastgesteld op 35 000 euro op basis van de op de dag van toetreding geldende omrekeningskoers (artikel 287, punt 18, van de btw-richtlijn).

Het Roemeense derogatieverzoek strekt ertoe het btw-stelsel voor kleine ondernemingen te vereenvoudigen door de invoering van deze vereenvoudigingsmaatregel voor belastingplichtigen met een jaaromzet van niet meer dan 65 000 euro, berekend op basis van de op de dag van toetreding geldende omrekeningskoers. De maatregel zal de lasten van de voor de regeling in aanmerking komende ondernemingen aanzienlijk verminderen en hen van vele btw-verplichtingen van het normale btw-stelsel ontheffen. Belastingplichtigen zullen de keuze hebben om de regeling al dan niet toe te passen.

In het algemeen schiet de naleving van de btw-wetgeving in Roemenië aanzienlijk tekort. Om het land te ondersteunen, hebben de diensten van de Commissie technische bijstand verleend om na te gaan waar de controle op de btw en de naleving van de btw-verplichtingen door de Roemeense belastingdienst kan worden verbeterd. Er zijn dienstreizen naar Boekarest georganiseerd om passende oplossingen in kaart te brengen die verenigbaar zijn met de btw-richtlijn, en in dit verband is een reeks aanbevelingen opgesteld, voor de tenuitvoerlegging waarvan Roemenië de Commissie om bijstand heeft verzocht. Dit voorstel moet derhalve worden gezien als een onderdeel van een pakket maatregelen ter verbetering van de naleving in het algemeen en ter vereenvoudiging van de inning van de btw. Het zal met name worden aangevuld met een forfaitaire regeling voor kleine ondernemingen overeenkomstig artikel 281 van de btw-richtlijn, die zal gelden voor kleine ondernemingen die geen gebruik willen maken van de vereenvoudigings-maatregel. Het btw-comité is hierover op 19 oktober 2011 geraadpleegd.

De derogatie zou gelden tot 31 december 2014 of, indien deze vroeger valt, de datum van inwerkingtreding van een richtlijn waarin een drempelbedrag wordt vastgesteld voor de jaaromzet waaronder de prestaties van een belastingplichtige van de btw kunnen worden vrijgesteld. Uit door Roemenië verstrekte informatie blijkt dat de maatregel geen noemenswaardige invloed zal hebben op de totale btw-opbrengsten in het stadium van het eindverbruik.

Bestaande bepalingen op het door het voorstel bestreken gebied

In 2004 heeft de Commissie voorgesteld (COM(2004) 728 definitief) om het drempelbedrag van de jaaromzet dat de lidstaten kunnen hanteren om belastingplichtigen van de btw vrij te stellen, te verhogen tot een jaarlijks herzienbaar bedrag van 100 000 euro.

Samenhang met andere beleidsgebieden en doelstellingen van de Unie

Niet van toepassing.

2.           RAADPLEGING VAN BELANGHEBBENDE PARTIJEN EN EFFECTBEOORDELING

Raadpleging van belanghebbende partijen

Niet relevant.

Bijeenbrengen en benutten van deskundigheid

Er behoefde geen beroep te worden gedaan op externe deskundigheid.

Effectbeoordeling

Het besluit strekt ertoe een vereenvoudigingsmaatregel in te voeren die ondernemingen met een jaaromzet van niet meer dan 65 000 euro van vele btw-verplichtingen ontheft, en heeft aldus een potentieel positief effect op hen. Tegelijkertijd wordt verwacht dat deze vereenvoudigingsmaatregel de btw-naleving in het algemeen zal verbeteren.

Gelet op de beperkte werkingssfeer en toepassingduur van de derogatie zal het effect in ieder geval beperkt zijn.

3.           JURIDISCHE ELEMENTEN VAN HET VOORSTEL

Samenvatting van de voorgestelde maatregel

Machtiging van Roemenië tot toepassing van een maatregel die afwijkt van de btw‑richtlijn, waarbij wordt voorzien in vrijstelling van de btw voor ondernemingen met een jaaromzet die ten hoogste gelijk is aan de tegenwaarde van 65 000 euro in de nationale munteenheid tegen de op de dag van toetreding geldende omrekeningskoers.

Rechtsgrondslag

Artikel 395 van de btw-richtlijn.

Subsidiariteitsbeginsel

Het voorstel betreft een gebied dat onder de exclusieve bevoegdheid van de EU valt. Het subsidiariteitsbeginsel is derhalve niet van toepassing.

Evenredigheidsbeginsel

Het voorstel is om de volgende reden(en) in overeenstemming met het evenredigheidsbeginsel.

Dit besluit betreft een machtiging die wordt verleend aan een lidstaat op diens eigen verzoek, en houdt geen enkele verplichting in.

Gezien de beperkte werkingssfeer van de derogatie staat de bijzondere maatregel in verhouding tot het beoogde doel.

Keuze van instrumenten

Voorgesteld instrument: besluit.

Andere instrumenten zouden om de volgende reden(en) ongeschikt zijn.

Overeenkomstig artikel 395 van de btw-richtlijn kan slechts van de normale btw‑regels worden afgeweken indien de Raad een lidstaat daartoe op voorstel van de Commissie met eenparigheid van stemmen machtigt. Een besluit van de Raad is het meest geschikte instrument, aangezien een besluit tot individuele lidstaten kan worden gericht.

4.           GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING

Het voorstel heeft geen gevolgen voor de begroting van de Unie.

5.           AANVULLENDE INFORMATIE

Het voorstel bevat een vervalbepaling.