Toelichting bij COM(2007)55 - Sluiting van de Overeenkomst inzake "Overeengekomen beginselen voor de modernisering van het bestaande systeem voor het gebruik van de trans-Siberische routes" tussen de EG en Rusland anderzijds - EU monitor

Motivering en doel van het voorstel

De onderhandelingen over de Overeenkomst in de vorm van een briefwisseling inzake 'Overeengekomen beginselen voor de modernisering van het bestaande systeem voor het gebruik van de trans-Siberische routes' zijn gevoerd op basis van het in maart 2006 door de Raad gegeven mandaat.

Algemene context

De laatste onderhandelingsronde over deze Overeenkomst vond plaats in de marge van de de topontmoeting tussen de EU en Rusland van 24 november 2006 in Helsinki. Op basis van de onderhandelingsrichtsnoeren van het mandaat hebben dhr. Barrot, vice-voorzitter van de Commissie, en dhr. Levitin, minister van Vervoer van de Russische Federatie, tijdens deze onderhandelingsronde overeenstemming bereikt over de tekst van de Overeenkomst.

Bestaande bepalingen op het door het voorstel bestreken gebied

Er zijn geen bestaande bepalingen op het door het voorstel bestreken gebied.

Samenhang met andere beleidsgebieden van de EU

Deze Overeenkomst biedt een oplossing voor het probleem van de vergoedingen voor het vliegen over Siberië. Deze vergoedingen, die EG-luchtvaartmaatschappijen aan de Russische Federatie moesten betalen voor het vliegen over het Russische grondgebied, vormden een belangrijk struikelblok in de handelsrelaties tussen de EU en Rusland dat uit de weg moest worden geruimd vóór de toetreding van Rusland tot de WTO. De Overeenkomst zal de samenwerking op het gebied van vervoer in het kader van de Gemeenschappelijke Economische Ruimte EU-Rusland versterken.

Raadpleging van belanghebbende partijen

Wijze van raadpleging, belangrijkste geraadpleegde sectoren en algemeen profiel van de respondenten

De Commissie werd tijdens de volledige duur van de onderhandelingen bijgestaan door een Raadgevend Forum dat de bedrijfssector in kwestie vertegenwoordigde en actief bij de onderhandelingen werd betrokken.

Samenvatting van de reacties en hoe daarmee rekening is gehouden

Er zijn een aantal vergaderingen met het Raadgevend Forum gehouden om de op dat ogenblik meest recente ontwerptekst van de Overeenkomst te bespreken. Met alle opmerkingen is rekening gehouden.

Bijeenbrengen en benutten van deskundigheid

Er hoefde geen beroep te worden gedaan op externe deskundigheid.

Effectbeoordeling

De Overeenkomst zal de concurrentiepositie van EG-luchtvaartmaatschappijen voor vluchten tussen de EU en Azië, met name naar bestemmingen als Japan, China, Hongkong en Zuid-Korea, aanzienlijk verbeteren omdat de vergoedingen tijdens de overgangsperiode geleidelijk dalen en vanaf 2014 volledig worden afgeschaft. Zonder deze Overeenkomst zouden EG-luchtvaartmaatschappijen nog steeds moeten betalen voor het vliegen over de Russische Federatie, met hogere kosten en een zwakkere concurrentiepositie tot gevolg.

Samenvatting van de voorgestelde maatregel

De Overeenkomst bevat belangrijke beginselen die moeten worden toegepast in de bilaterale overeenkomsten tussen lidstaten en de Russische Federatie, en heeft de volgende resultaten opgeleverd: 1) na 1 januari 2014 zijn alle vergoedingen kostengerelateerd, transparant, niet-discriminerend tussen buitenlandse maatschappijen en in overeenstemming met het Verdrag van Chicago; 2) bilaterale overeenkomsten tussen EU-lidstaten en de Russische Federatie waarin geëist wordt dat eerst commerciële overeenkomsten voor trans-Siberische routes moeten worden gesloten, worden beëindigd; 3) voor alle nieuwe frequenties die tijdens de overgangsperiode en daarna door de Russische federatie worden toegestaan, hoeft niet te worden betaald en hoeven geen voorafgaande commerciële overeenkomsten te worden gesloten; 4) voor alle frequenties die EG-luchtvaartmaatschappijen momenteel leasen van Russische maatschappijen gelden historische rechten. In ruil hebben de lidstaten het recht de frequentie waarmee zij vliegen over de Russische Federatie te verhogen of bilateraal andere compensaties met de Russische Federatie overeen te komen; 5) in 2010 zullen bepaalde delen van de huidige vergoedingen worden verlaagd; 6) dhr. Levitin, Russisch minister van Vervoer, heeft in een afzonderlijke brief te kennen gegeven dat de Russische Federatie bereid is de overvluchtfrequenties voor EG-luchtvaartmaatschappijen te verhogen tijdens toekomstige bilaterale onderhandelingen met lidstaten. Bij het verhogen van de overvluchtfrequenties naar bestemmingen in Azië zal rekening worden gehouden met de verkeersrechten die EU-lidstaten hebben verkregen voor bestemmingen in het Verre Oosten.

Rechtsgrondslag

Artikel 80, lid 2, samen met de eerste zin van alinea 1 van artikel 300, lid 2.

Subsidiariteitsbeginsel

Het subsidiariteitsbeginsel is van toepassing voor zover het voorstel geen gebieden bestrijkt die onder de exclusieve bevoegdheid van de Gemeenschap vallen.

De doelstellingen van het voorstel kunnen om de volgende reden(en) niet voldoende door de lidstaten worden verwezenlijkt.

De lidstaten hebben gedurende meer dan 20 jaar vruchteloos geprobeerd een oplossing voor deze kwestie te vinden via bilaterale onderhandelingen met de Russische Federatie.

De doelstellingen van het voorstel kunnen om de volgende reden(en) beter door een optreden van de Gemeenschap worden verwezenlijkt.

Gezien de weerstand van de Russische Federatie kon deze kwestie alleen door een optreden van de Gemeenschap worden opgelost.

Uit het resultaat dat na 7 maanden onderhandelen is bereikt, blijkt dat de werkzaamheden op EU-niveau efficiënt zijn verlopen.

In de Overeenkomst worden de algemene beginselen vastgesteld die moeten worden toegepast in bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten tussen lidstaten en de Russische Federatie. De bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten zullen worden gewijzigd, maar blijven wel van kracht.

Het voorstel is derhalve in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel.

Evenredigheidsbeginsel

Het voorstel is om de volgende reden(en) in overeenstemming met het evenredigheidsbeginsel.

De lidstaten blijven de traditionele administratieve taken waarnemen die zij in het kader van het internationale luchtvervoer uitvoeren, maar op basis van gemeenschappelijke beginselen die uniform door alle lidstaten worden toegepast.

De lidstaten moeten opnieuw met de Russische Federatie onderhandelen over hun bilaterale overeenkomsten voor luchtdiensten.

Keuze van instrumenten

Voorgestelde instrumenten: andere.

Andere instrumenten zouden om de volgende reden(en) ongeschikt zijn. Voor de ondertekening en voorlopige toepassing van een internationale overeenkomst zijn geen andere instrumenten beschikbaar.



Het voorstel heeft geen gevolgen voor de begroting van de Gemeenschap.

1. Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD EN DE VERTEGENWOORDIGERS VAN DE REGERINGEN VAN DE LIDSTATEN VAN DE EUROPESE UNIE, IN HET KADER VAN DE RAAD BIJEEN

betreffende de ondertekening en de voorlopige toepassing van de Overeenkomst in de vorm van een briefwisseling inzake 'Overeengekomen beginselen voor de modernisering van het bestaande systeem voor het gebruik van de trans-Siberische routes' tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten enerzijds en de Russische Federatie anderzijds

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE EN DE VERTEGENWOORDIGERS VAN DE REGERINGEN VAN DE LIDSTATEN, IN HET KADER VAN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE BIJEEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 80, lid 2, samen met de eerste zin van de eerste alinea van artikel 300, lid 2,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Overwegende hetgeen volgt:

De Raad heeft de Commissie gemachtigd om onderhandelingen te beginnen met de Russische Federatie teneinde het probleem van de vergoedingen voor het vliegen over Siberië op te lossen(1);

De Commissie heeft namens de Gemeenschap en de lidstaten onderhandeld en een Overeenkomst in de vorm van een briefwisseling gesloten waarin 'Overeengekomen beginselen voor de modernisering van het bestaande systeem voor het gebruik van de trans-Siberische routes' zijn vastgesteld (hierna 'de Overeenkomst'), overeenkomstig het besluit van de Raad waarbij de Commissie wordt gemachtigd om onderhandelingen te beginnen.

De overeenkomst is geparafeerd te Helsinki op 24 november 2006.

Bij die gelegenheid heeft dhr. Levitin, Russisch minister van Vervoer, een brief overhandigd aan dhr. Barrot, vice-voorzitter van de Commissie, waarin hij het volgende verklaart: "De luchtvaartautoriteit van de Russische Federatie is voornemens haar huidige praktijk, waarbij zij de in het kader van bilaterale onderhandelingen tussen de respectieve nationale luchtvaartautoriteiten gedane verzoeken van EG-lidstaten om verhoging van het aantal overvluchtfrequenties positief ontvangt, voort te zetten. De luchtvaartautoriteiten van de Russische Federatie zijn bereid om, in het kader van de bilaterale afspraken die in de loop van dergelijke onderhandelingen kunnen worden gemaakt, het aantal overvluchtfrequenties te verhogen op basis van het beginsel van wederzijds voordeel en gelijke kansen, waarbij rekening wordt gehouden met de capaciteit van de desbetreffende routes.

Tijdens die onderhandelingen zal de luchtvaartautoriteit van de Russische Federatie onder meer rekening houden met de beschikbare rechten waarover luchtvaartmaatschappijen van EG-lidstaten beschikken met betrekking tot vluchten naar een derde land via routes die vanop hun eigen grondgebied vertrekken. De verhoging van het aantal overvluchtfrequenties moet plaatsvinden in overeenstemming met het algemene beginsel van evenwicht tussen de belangen van beide partijen, waarbij de capaciteit in verhouding moet staan tot het verkeer tussen het land van vertrek en het land van bestemming, het verkeer in het gebied dat door de overeengekomen diensten wordt doorkruist en het doorgaand luchtvaartverkeer. De onderhandelingen over gemotiveerde verzoeken van EG-lidstaten zullen, zoals totnogtoe steeds het geval was, worden gevoerd op basis van vertrouwen en redelijke argumenten."

De Overeenkomst moet gepaard gaan met een egalisatiemechanisme dat, in overeenstemming met de concurrentieregels van het Verdrag, door de betrokken communautaire luchtvaartmaatschappijen moet worden opgezet ter voorkoming van mogelijke concurrentieverstoring op trans-Siberische routes tijdens de overgangsperiode. De lidstaten mogen alleen luchtvaartmaatschappijen die deelnemen aan dat egalisatiemechanisme toestemming geven om activiteiten uit te voeren op die routes.

De Overeenkomst die op basis van de door de Commissie gevoerde onderhandelingen tot stand is gekomen, moet voorlopig door de Gemeenschap en de lidstaten worden ondertekend en toegepast, onder voorbehoud van de sluiting op een latere datum,

BESLUITEN:

Enig artikel

1. De ondertekening van de Overeenkomst in de vorm van een briefwisseling, waarin de 'Overeengekomen beginselen voor de modernisering van het bestaande systeem voor het gebruik van de trans-Siberische routes' zijn vastgelegd tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten enerzijds en de Russische Federatie anderzijds, wordt hierbij goedgekeurd namens de Gemeenschap en haar lidstaten, onder voorbehoud van een later besluit tot sluiting van de Overeenkomst.

2. De voorzitter van de Raad wordt hierbij gemachtigd de persoon aan te duiden die bevoegd is om de Overeenkomst namens de Gemeenschap en haar lidstaten te ondertekenen.

3. In afwachting van de inwerkingtreding van de Overeenkomst zal ze door de Gemeenschap en de lidstaten worden toegepast vanaf ...

4. De tekst van de Overeenkomst, met inbegrip van de bijlagen, die er integrerend deel van uitmaken, wordt bij dit besluit gevoegd.

Gedaan te Brussel,

Voor de Raad

De Voorzitter