COM(2007)56 - Wetenschappelijke informatie in het digitale tijdperk: toegang, verspreiding en bewaring - EU monitor

officiële titel

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité betreffende wetenschappelijke informatie in het digitale tijdperk: toegang, verspreiding en bewaring

officiële Engelstalige titel

Communication from the Commission to the European Parliament, the Council and the European Economic and Social Committee on scientific information in the digital age: access, dissemination and preservation

Voor de hele Europese Unie en dus ook voor Nederland is het belangrijk dat wetenschappelijke kennis optimaal toegankelijk is. State-of-the-artkennis is van het grootste belang voor elke wetenschappelijke discipline en daarom behoren betrouwbare, betaalbare en duurzame toegang, verspreiding en opslag van kennis tot de basisprincipes van de Europese Onderzoeksruimte. Nederland steunt dit soort initiatieven dan ook met kracht.

Nederland is voorts van mening dat de ontwikkeling van databanken van wetenschappelijke gegevens en publicaties van publiek gefinancierd onderzoek gestimuleerd en op Europees niveau geïntegreerd dienen te worden.

Verder is het evenzeer van belang dat het systeem waarmee wetenschappelijk onderzoek gepubliceerd wordt van hetzelfde hoge niveau blijft als op dit moment het geval is via het op peer reviewing gebaseerde publicatieproces van de wetenschappelijke uitgeverijen. Bekeken dient te worden hoe de kosten van publiceren en beschikbaar stellen in de hand kunnen worden gehouden terwijl de toegankelijkheid geoptimaliseerd wordt. Er zijn al experimenten gaande van uitgevers met bibliotheken met diverse hybride bedrijfsmodellen, zoals het «auteur betaalt»-model en uitbreiding van deze experimenten op Europese schaal kan leiden tot een publicatiesysteem dat voor alle belanghebbenden acceptabel, kwalitatief hoogwaardig en betaalbaar is. Nederland kan daarom instemmen met de door de Commissie voorgestelde acties op Europees niveau die alle ten doel hebben de toegankelijkheid en verspreiding van (op basis van publieke financiering totstandgekomen) wetenschappelijke informatie te vergroten en betaalbaar te houden en te komen tot een Europese strategie voor het duurzame behoud van wetenschappelijke informatie in alle landen van de Europese Unie.

Voortzetting van het debat over toegang, verspreiding en behoud van wetenschappelijke informatie met het EP, de Raad en de belanghebbenden kan bijdragen aan het welslagen van de voorgestelde experimenten met nieuwe bedrijfsmodellen. Hetzelfde debat zou tegelijkertijd op lidstaatniveau gevoerd dienen te worden. In dit kader wordt in de mededeling wel melding gemaakt van de Ministeriële OESO-verklaring van 2004 over de in principe vrije toegankelijkheid van onderzoeksdata van onderzoek dat publiek gefinancierd wordt maar niet van de hieruit voortvloeiende OESO-richtlijn, die nog dit jaar gepubliceerd zal worden. Bij de totstandkoming van deze richtlijn heeft Nederland de afgelopen jaren een voortrekkersrol gespeeld. OESO-richtlijnen zijn weliswaar niet bindend, maar wel zeer gezaghebbend.

Hoewel dit niet is vermeld bij de voorgestelde acties onderschrijft Nederland de aankondiging van de Commissie dat zij bij het herzien van de BTW-wetgeving ook zal kijken naar de BTW-aspecten van digitale publicaties. Nederland ziet met belangstelling uit naar de uitkomsten van deze afweging, gezien de relatief hoge BTW-kosten van digitale publicaties voor met name de onderwijs- en wetenschapssector. Nederland blijft, mede op verzoek van de Tweede Kamer, zich ervoor inzetten dat de toepassing van het verlaagde BTW-tarief in zijn algemeenheid niet afhankelijk wordt gesteld van de informatiedrager.

Nederland acht een goede verspreiding van onderzoeksresultaten van groot belang. Bij de onderhandelingen over KP7 was de Nederlandse inzet dan ook gericht op het realiseren van voldoende mogelijkheden voor de verspreiding van onderzoeksresultaten met het oog op benutting van opgedane kennis. De aankondiging van de Commissie om in KP7 een betere toegang te realiseren tot de publicaties van het onderzoek dat zij financiert, kan dan ook verwelkomd worden. Daarbij dient opgemerkt te worden dat het al langer mogelijk is voor onderzoekers om disseminatiekosten (websites, conferenties, publicatiekosten) op te voeren in hun voorstellen voor de EU Kaderprogramma's. Het is echter toe te juichen dat de Commissie onderzoekers nadrukkelijk zal aansporen hiervan gebruik te maken.

De Commissie geeft ook aan voornemens te zijn om in de Specifieke Programma's van KP7 (waaronder die van de Europese Onderzoeksraad) specifieke voorschriften op te stellen voor de publicatie van artikelen in vrij toegankelijke databanken na een bepaalde embargoperiode. Nederland zal in geëigende gremia (horizontaal programmacomité KP7, programmacomité voor de Europese Onderzoeksraad, CREST) bij de Commissie aandringen op verheldering van dit standpunt en alert zijn op concrete voorstellen. Dit laatste geldt ook voor de concrete invulling van de hiervoor genoemde bedragen, die onderdeel dienen uit te maken van de werkprogramma's voor KP7 voor 2008 die in de komende maanden aan de programmacomités zullen worden voorgelegd.

Van deze pagina bestaat een uitgebreide versie met de stand van zaken van het dossier, gegevens over de te volgen procedure, een overzicht van verwante dossiers, de betrokken Europese organisaties (denk aan directoraten-generaal van de Europese Commissie, EP-commissies en Raadsformaties) en personen (denk aan eurocommissarissen en Europarlementariërs) en tot slot relevante documenten.