Bijlagen bij COM(2019)163 - Verdere versterking van de rechtsstaat in de Unie - Stand van zaken en mogelijke volgende stappen - EU monitor

EU monitor
Zondag 13 oktober 2019
kalender

Dit is een beperkte versie

U kijkt naar een beperkte versie van dit dossier in de EU Monitor.

Bijlage bij de Mededeling van de Commissie van 11 maart 2014 aan het Europees Parlement en de Raad Een nieuw EU-kader voor het versterken van de rechtsstaat, COM(2014)†158†final, en recente jurisprudentie van het Europees Hof van Justitie, zaak C-64/16, AssociaÁ„o Sindical dos JuŪzes Portugueses v. Tribunal de Contas; zaak C216/18 PPU, LM, zaak C-619/18, Commissie v Polen (beschikking van 17 december 2018).†

(6)

† †††De rechtsstaat is ook onderwerp geworden van het huidige debat over de toekomst van Europa, bijvoorbeeld met belangrijke bijdragen van verschillende Europese fracties en lidstaten.

(7)

† †††Zaak C-64/16, AssociaÁ„o Sindical dos JuŪzes Portugueses v. Tribunal de Contas; zaak C284/16, Achmea; zaak C216/18 PPU, LM; zaak C- 621/18, Wightman; zaak C-619/18 R, Commissie v Polen, beschikking van 17 december 2018.

(8)

† †††Goed functionerende openbare instellingen dragen bij tot een hogere groei en zijn een eerste vereiste om de andere hervormingen met succes uit te voeren. Uit empirische analyses blijkt dat een betere institutionele kwaliteit over het algemeen wordt geassocieerd met een hogere productiviteit, zie de jaarlijkse groeianalyse 2019, COM(2018) 770 final.

(9)

†††Zie voetnoot 4 hierboven.

(10)

† †††Voorstel voor een verordening inzake de bescherming van de begroting van de Unie in geval van fundamentele tekortkomingen op het gebied van de rechtsstaat in de lidstaten, COM(2018) 324.

(11)

† ††† https://ec.europa.eu/info/law/cross-border-cases/judicial-cooperation/networks-and-bodies-supporting-judicial-cooperation/european-public-prosecutors-office_en .

(12)

† †††Dit initiatief is gericht op het versterken van de rechtsstaat, maar bestrijkt geen grotere gebieden inzake democratie of grondrechten. De rechtsstaat is echter onlosmakelijk verbonden met grondrechten en democratie: het beginsel van de rechtsstaat is weliswaar in de eerste plaats gericht is op het beperken en op onafhankelijke wijze toetsen van de uitoefening van het overheidsgezag, maar het bevordert ook de democratie door ervoor te zorgen dat zij die overheidsgezag uitoefenen, verantwoording afleggen, en is absoluut noodzakelijk om de grondrechten te beschermen.

(13)

† †††Zie ook de mededeling van de Commissie van 15 oktober 2003 - Eerbiediging en bevordering van de waarden waarop de Unie is gegrondvest, COM(2003) 606 final.

(14)

† †††Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de constatering van een duidelijk gevaar voor een ernstige schending, door de Republiek Polen, van de rechtsstaat, COM(2017) 835 final, 20.12.2017.

(15)

† †††Resolutie van het Europees Parlement van 12 september 2018 over een voorstel houdende een verzoek aan de Raad om overeenkomstig artikel 7, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie te constateren dat er een duidelijk gevaar bestaat voor een ernstige schending door Hongarije van de waarden waarop de Unie berust (2017/2131(INL)).

(16)

† †††Zie voetnoot 4 hierboven.

(17)

† †††Zie zaak C-619/18 R, Commissie v Polen, beschikking van 17 december 2018.

(18)

†††De dialoog vond plaats van januari 2016 tot december 2017. De Commissie heeft ťťn advies en vier aanbevelingen uitgebracht.

(19)

† †††Zaak C-506/04, Wilson.

(20)

† †††Zaak C-64/16, AssociaÁ„o Sindical dos JuŪzes Portugueses; zaak C-49/18, Escribano Vindel.

(21)

†††Zie met betrekking tot de samenstelling van een rechterlijk orgaan, de benoeming, de ambtstermijn en de gronden voor verschoning, wraking en afzetting van zijn leden, en tot de tuchtregeling voor rechters, zaak C-216/18 PPU, Ierland v. LM en zaak C-8/19 PPU, RH.

(22)

† †††Zaak C-619/18 R, Commissie v Polen, beschikking van 17 december 2018.

(23)

† †††Het gaat onder meer om prejudiciŽle beslissingen over de noodzaak van een doeltreffend onderzoek naar belastingfraude of fraude met middelen van de Unie (zie bijvoorbeeld de zaken C-617/10, Ňkerberg Fransson; C-105/14, Taricco; C-42/17 M.A.S.; en C-612/15 Kolev).

(24)

† ††† https://ec.europa.eu/info/strategy/justice-and-fundamental-rights/effective-justice/rule-law/assistance-bulgaria-and-romania-under-cvm/reports-progress-bulgaria-and-romania_en .

(25)

† †††Bij Verordening (EU) 2017/825 van 17 mei 2017 werd het steunprogramma voor structurele hervormingen opgezet, met 142,8 miljoen euro voor de periode 2017-2020. Bij Verordening (EU) 2018/1671 van 23 oktober 2018 werd Verordening (EU) 2017/825 gewijzigd om de financiŽle middelen van het steunprogramma voor structurele hervormingen te verhogen en de algemene doelstelling ervan aan te passen, en werden de financiŽle middelen op 222,8 miljoen euro gebracht. In het kader van de MFK-voorstellen voor 2021-2027 heeft de Commissie voorgesteld om 840 miljoen euro toe te wijzen voor technische ondersteuning en het instrument voor technische ondersteuning op te nemen in het voorstel voor een steunprogramma voor hervormingen, dat ook een ďhervormingsinstrumentĒ en een ďconvergentiefaciliteitĒ omvat.

(26)

† †††De herziening van de fraudebestrijdingsstrategie van de Commissie is bedoeld ter versterking van de analytische capaciteit van de Commissie om het vermogen van de lidstaten inzake fraudebestrijding en de doeltreffendheid en efficiŽntie van de aan de lidstaten verleende bijstand te beoordelen. Daarnaast biedt de Commissie, ter versterking van de bescherming van de financiŽle belangen van de EU, de lidstaten richtsnoeren voor het opstellen van nationale fraudebestrijdingsstrategieŽn, die gericht zijn op het vaststellen en aanpakken van bestaande zwakke punten in de nationale systemen en op een betere coŲrdinatie tussen nationale instanties en met het EU-niveau, onder andere met OLAF.

(27)

† †††Voorstel voor een verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen (COM/2018/375), artikel 11.

(28)

† †††Zie voetnoot 10 hierboven.

(29)

† †††Zie https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/policy/glossary/terms/accession-criteria_en .

(30)

† †††Specifiek hoofdstuk 23 - Rechterlijke macht en grondrechten en hoofdstuk 24 - Justitie, vrijheid en veiligheid.

(31)

† †††COM(2018)†65 final.

(32)

† †††Bijvoorbeeld het Comitť van de Regioís.

(33)

†††Bijvoorbeeld de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa/Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten.

(34)

† †††Resolutie van het Europees Parlement van 25 oktober 2016 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende de instelling van een EU-mechanisme voor democratie, de rechtsstaat en grondrechten (2015/2254(INL))

(35)

†††Resolutie van het Europees Parlement van 14 november 2018 over de noodzaak van een omvattend EUmechanisme voor de bescherming van democratie, de rechtsstaat en grondrechten (2018/2886(RSP))

(36)

†††Bijvoorbeeld de resolutie van het Franse parlement over de eerbiediging van de rechtsstaat in de Europese Unie; het rondetafelgesprek van 14 februari 2019 in de Vaste commissie
Europese Zaken van de Nederlandse Tweede Kamer; of het debat van 12 maart 2019 in de Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers, Commissie voor de Buitenlandse Betrekkingen. De belangstelling van nationale parlementen kwam ook tot uiting in het kader van de Conferentie van parlementaire commissies voor Uniezaken van de parlementen van de Europese Unie.

(37)

† †††Lijst met criteria voor de rechtsstaat (ďThe Rule of Law ChecklistĒ), Europese Commissie voor democratie middels het recht ("de Commissie van VenetiŽ"), CDL-AD(2016)007.

(38)

† †††Bijvoorbeeld aanbeveling CM/Rec(2010)12 over ďrechters: onafhankelijkheid, doeltreffendheid en verantwoordelijkhedenĒ; lijst met criteria voor de rechtsstaat van de Commissie van VenetiŽ, CDL-AD(2016)007; actieplan van de Raad van Europa inzake de versterking van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en onpartijdigheid; en de adviezen van de Commissie van VenetiŽ en de beoordelingen van de Groep van staten tegen corruptie (GRECO).

(39)

† †††Voorstel voor een verordening tot vaststelling van het programma Creatief Europa (2021-2027) en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 1295/2013
(COM(2018)366 final, 30.5.2018); Voorstel voor een verordening tot vaststelling van het programma Rechten en waarden (COM(2018) 383 final, 30.5.2018); Voorstel voor een verordening tot vaststelling van het programma Justitie
(COM(2018) 384 final, 30.5.2018). Het nieuwe programma Creatief Europa zal ook acties ondersteunen die gericht zijn op de versterking van de Europese nieuwsmediasector, journalistieke vrijheid, diversiteit en pluralisme van journalistieke inhoud, alsook acties die zijn gericht op een kritische benadering van media-inhoud via mediageletterdheid.