Ondernemingen- en industriebeleid - EU monitor

EU monitor
Maandag 14 oktober 2019
kalender
Met dank overgenomen van Europa Nu.

Het EU-ondernemingenbeleid heeft als doel alle ondernemingen binnen de interne markt†i te stimuleren in groei en ontwikkeling. Daarbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen rechtsvorm, sector of omvang. Er wordt met name aandacht besteed aan het midden- en kleinbedrijf, dat ongeveer 99% van de Europese ondernemingen vormt.

De Europese Unie wil het bedrijfsleven en de industrie ondersteunen. De EU betaalt mee aan onderzoek en het gebruik van nieuwe technologie. Omdat voor alle bedrijven in alle EU-landen dezelfde regels gelden, wordt het ondernemen makkelijker gemaakt. Voor bedrijven moet het zo eenvoudig mogelijk zijn om in andere landen hun producten te verkopen, en de concurrentie aan te gaan met bedrijven uit de gehele Europese Unie.

1.

Staand beleid

Budget

Het programma voor het Concurrentievermogen van ondernemingen en MKB-bedrijven (COSME) beoogt initiatief van ondernemers te stimuleren en daardoor het concurrentievermogen van de Europese markt te vergroten. Het budget voor de periode 2014-2020 bedraagt 2,3 miljard euro.

Doelstellingen:

De Europese Unie draagt bij aan een klimaat waarin bedrijfsleven, industrie en innovatie kunnen gedijen. Met het creŽren van een interne markt tussen de EU-lidstaten wordt het ondernemen makkelijker gemaakt. Voor bedrijven moeten er zo weinig mogelijk drempels zijn om over de grenzen te ondernemen en de concurrentie aan te gaan met bedrijven uit de hele Europese Unie.

Het beleid richt zich onder meer op:

  • het aanmoedigen van ondernemerschap, waaronder het bevorderen en vergemakkelijken van het oprichten van ondernemingen
  • het prikkelen van ondernemingen om te innoveren en te groeien door het scheppen van een gunstig ondernemingsklimaat
  • het vergroten van de toegankelijkheid van goederen en diensten voor ondernemingen in internationale markten
  • de mogelijkheid voor bedrijven om onderling te vergelijken en ervaringen uit te wisselen op basis van kerncijfers (benchmarking)
  • het stimuleren van het gebruik van informatie- en communicatietechnologie.

Subsidieprogramma's

Om de drempels te verlagen die ondernemingen en industrieŽn ervaren bij de toepassing van nieuwe technieken en bedrijfsprocessen heeft de EU Subsidieprogramma's†i die zijn gericht op onderzoek†i, (beroeps)onderwijs†i, duurzame ontwikkeling†i en ICT†i. Daarnaast ondersteunt de Europese Unie projecten op het gebied van goed ondernemerschap met statistieken, symposia en onderzoek.

2.

Mijlpalen

Europa 2020 strategie

In 2000 besloten de Europese leiders in Lissabon dat de EU de sterkste economie ter wereld moet worden. Daarvoor zijn onderzoek, nieuwe technieken, rekening houden met het milieu, economische groei en werkgelegenheid belangrijk. Dit werd de Lissabon-strategie genoemd. Sinds 2010 wordt voortgebouwd op de Lissabonstrategie in de vorm van de Europa 2020-strategie†i.

Om deze doelen dichterbij te brengen presenteerde de Europese Commissie†i in september 2017 voorstellen voor een nieuw industriebeleid, die de Europese industrie moet helpen om wereldleider te blijven op het gebied van innovatie, digitalisering en het CO2-uitstootvrij maken van de economie.

Voornemens zijn onder meer:

  • een pakket om de cyberbeveiliging van de industrie te versterken
  • een voorstel voor een verordening over vrij verkeer van niet-persoonsgebonden gegevens, waardoor die gegevens vrij kunnen worden uitgewisseld
  • een initiatief om de werking van openbare aanbestedingen in de EU te verbeteren
  • initiatieven voor een evenwichtig en vooruitstrevend handelsbeleid en een Europees kader voor de screening van buitenlandse directe investeringen die een bedreiging kunnen vormen voor de veiligheid of de openbare orde
  • een herziene lijst van kritieke grondstoffen, met als doel aanvoer daarvan naar de verwerkende industrie in de EU te verzekeren
  • nieuwe voorstellen voor een schone mobiliteit, waaronder strengere normen voor de CO2-uitstoot van auto's en bestelwagens

Ondernemingsbeleid voor het MKB

MKB-specifiek beleid dateert uit 1983, het Europees jaar van het MKB. Toen is een specifiek communautair programma ontworpen ter bevordering van deze sector.

In december 2000 kreeg het ondernemingsbeleid voor het MKB een grotere reikwijdte en meer financiŽle ruimte. Het programma had vanaf toen zijn uitwerking in meer dan 30 landen, waaronder ook kandidaat-lidstaten voor toetreding tot de EU. De drie hoofddoelstellingen van het ondernemingsbeleid waren:

  • bevordering van een innovatiecultuur in de maatschappij zowel als in de economie
  • totstandbrenging van een gunstig ondernemingsklimaat in termen van wettelijke, regelgevende en financiŽle bepalingen om innovatie te bevorderen
  • bevordering van effectievere banden tussen onderzoek, innovatie en bedrijfsleven

In 2007 startte de Commissie het EUROSTARS programma†i om onderzoeksgerichte kleine en middelgrote bedrijven te ondersteunen. Het samenbrengen van Europese en nationale subsidies en private investeringen moet leiden tot efficiŽnter onderzoek.

Naar aanleiding van de economische crisis die in 2007 begon, heeft de Europese Commissie in juli 2009 een voorstel gepresenteerd voor het verstrekken van microkrediet aan startende ondernemers. De regeling geeft mensen die hun baan zijn kwijtgeraakt de mogelijkheid om een lening te krijgen voor het starten van een eigen bedrijf. De leningen zijn bedoeld voor bedrijven met ten hoogste 10 werknemers, een norm waar ruim 90 procent van de bedrijven in de EU aan voldoet. De Europese Commissie en de Europese Investeringsbank hebben samen een budget van 200 miljoen euro ter beschikking gesteld, waarvan per bedrijf tot een maximum van 25.000 euro geleend kan worden.

De regeling is het eerste kwartaal van 2010 in werking getreden.

Het verminderen van de administratieve lasten

De Europese Commissie†i streeft ernaar regels en wetten te vereenvoudigen of af te schaffen. De administratieve lasten voor bedrijven moest vůůr 2012 met een kwart zijn verminderd. Daarbij moest echter worden voorkomen dat het schrappen van Europese regels zou leiden tot nieuwe regels op nationaal niveau. Per saldo moesten er minder regels komen, de zogenoemde 'netto-aanpak'. Ook na 2012 is de Europese Commissie zich bezig blijven houden met het verminderen van de bureaucratie.

Lees meer

Bron

Taal

Soort Informatie

Europese Unie

NL

Inleiding + samenvatting van de EU wetgeving

Europese Unie

NL

portaal: spelers, regelgeving en introductie†i

3.

Wie doet wat

Bij de besluitvorming op dit beleidsterrein spelen de Europese Commissie†i, de Raad†i en het Europees Parlement†i een rol. De besluitvorming verloopt volgens de gewone wetgevingsprocedure†i.

 

Europees Orgaan

Verantwoordelijke

Europese Commissie

Eurocommissaris voor interne markt, ruimtevaart, industrie, ondernemingen en het midden- en kleinbedrijf†i

Parlementaire Commissie EP

parlementaire commissie Industrie, onderzoek en energie†i

Nederlands lid Commissie EP

Lid/leden


Plaatsvervanger(s)

Raad van de Europese Unie

Raad Concurrentievermogen: interne markt, industrie en onderzoek†i

Nederlandse afvaardiging Raad van de Europese Unie

Eric Wiebes†i (VVD), minister van Economische Zaken en Klimaat

Mona Keijzer†i (CDA), staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat

Invloed nationale parlementen

Het Nederlandse parlement heeft ook een rol in de totstandkoming van Europees beleid. Dat kan formeel op twee manieren. Ten eerste controleert de Staten-Generaal de minister of staatssecretaris die naar de Raad van de Europese Unie gaat om over het onderwerp te praten. Daarnaast kunnen nationale parlementen van de lidstaten binnen acht weken nadat de Europese Commissie een voorstel heeft bekendgemaakt, laten weten dat de Europese Unie zich niet met het onderwerp zou moeten bezighouden†i, vanuit het zogenoemde subsidiariteitsbeginsel†i.

 

Nederlands orgaan

Verantwoordelijke

Tweede Kamer

Vaste commissie voor Economische Zaken (EZ) - Tweede Kamer†i

Eerste Kamer

Eerste Kamercommissie voor Economische Zaken (EZ)†i

Betrokken bij wetgeving en uitvoering

 

Betrokken instantie EU

Verantwoordelijke

Directoraat-Generaal

DG Ondernemingen en industrie†i

4.

Juridisch kader

Beleid van belang voor ondernemingen en industrie vindt haar basis in het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VwEU)†i. Daarnaast staan er specifieke verwijzingen naar ondernemingen in artikelen die beleidsterreinen behandelen die elders op deze site staan.

  • basis: derde deel VwEU titel XVII art. 173†i
  • De verbintenis van de Europese Unie om bij te dragen aan de totstandbrenging van een klimaat waarin het bedrijfsleven, de industrie en innovatie kunnen gedijen, is officieel vastgelegd in artikel 157 EG.

Meer informatie

 

Europese Unie

Algemeen overzicht EU

Factsheet Europees Parlement

Wetgevingsoverzicht

Statistiek

Artikelen Eurostat

Tabellen Eurostat