Synaspismós Rizospastikís Aristerás (SYRIZA) - EU monitor

EU monitor
Donderdag 12 december 2019
kalender
Met dank overgenomen van Europa Nu.
logo SYRIZA

De Coalitie van Radicaal-Links, afgekort: SYRIZA (Synaspismós Rizospastikís Aristerás) is een coalitie van Griekse linkse politieke partijen die werd gevormd in 2004. De partij maakt sinds 2015 deel uit van de regering.

Syriza bevindt zich aan de linkerkant van het politieke spectrum. De partij is kritisch op het Europese bezuinigingsprogramma maar benadrukt dat ze Griekenland niet uit de eurozone of de Europese Unie willen terugtrekken, hiermee is de partij zacht eurosceptisch. In Nederland is de partij is het beste te vergelijken met de SP i. Slogan van de partij is: "We open a way to hope".

Politiek leider is sinds 2008 Alexis Tsipras i, hij volgde Alekos Alavanos i op nadat die bekend maakte wegens privéredenen te stoppen.

1.

Partijlijn

Syriza werd in het verleden gekarakteriseerd als anti-establishmentpartij. De partij komt voort uit diverse extreem-linkse groepen en partijen. Ze heeft haar oude identiteit als radicaal-linkse protestpartij echter van zich afgeschud en is nu beter te kwalificeren als populistische partij. Hoewel de partij verklaard heeft niet uit de Eurozone te willen treden en Griekenland een respectabel lid van de Europese Unie zou moeten zijn, wordt de partij door de buitenwacht als eurosceptisch gezien.

2.

Europees Parlement

In de periode 2014-2019 wordt Syriza door zes afgevaardigden vertegenwoordigd in het Europees Parlement. Deze maken deel uit van de Europees Unitair Links/Noords Groen Links i fractie, waarvan ook de SP i deel uitmaakt.

3.

Parlementsverkiezingen

Jaar

Lijsttrekker

Zetels

Percentage

Positie in Griekse parlement

2015 (september)

Alexis Tsipras

145

35,5%

Regering

2015 (januari)

Alexis Tsipras

149

36,3%

Regering

2012 (juni)

Alexis Tsipras

71

26,9%

Oppositie

2012 (mei)

Alexis Tsipras

52

16,8%

Geen regering gevormd, nieuwe verkiezingen in juni

2009

Alexis Tsipras

13

4,6%

Oppositie

2007

Alekos Alavanos

14

5,0%

Oppositie

2004

Nikos Konstantopoulos

6

3,3%

Oppositie

4.

Historische ontwikkeling

Parlementsverkiezingen 2015

Toen de Griekse regering er niet in slaagde om voor 29 december 2014 een nieuwe president te kiezen moest het parlement ontbonden worden. In de aanloop naar de nieuwe parlementsverkiezingen van 25 januari 2015, stond Syriza bovenaan in de opiniepeilingen. De anti-bezuinigingsretoriek die de partij richting Europa uitte zorgde echter voor ongerustheid onder investeerders en voorstanders van de eurozone. Syriza probeerde die vrees weg te nemen door te verklaren dat Griekenland onder haar leiding niet uit de Eurozone zou treden.

Syriza versloeg de zittende Nieuwe Democratie in de verkiezingen en won 149 van de 300 zetels in het Griekse parlement. Dat waren er 78 meer dan in 2012. Een dag na de verkiezingen werd er al een regeringscoalitie gevormd met de rechts-populistische partij Onafhankelijke Grieken. Het is de eerste keer sinds de oprichting van de partij dat ze aan de regering deelneemt. Partijleider Alexis Tsipras is sinds januari 2015 premier van Griekenland.

Nadat de regering onder leiding van Tsipras een deal moest sluiten met de Europese schuldeisers, werden er nieuwe verkiezingen uitgeschreven. Binnen de partij ontstond verdeeldheid over de deal, vooral omdat het Griekse electoraat zich in een referendum tijdens de zomer negatief uitliet over het sluiten van een deal met de crediteuren. Ook bij de verkiezingen in september 2015 kwam Syriza als grootste partij uit de bus, zij het met een iets kleiner aantal zetels.

Verkiezingen Europees Parlement 2014

Bij de verkiezingen voor het Europees Parlement van 25 mei 2014 werd Syriza de grootste partij met 26,5% van de stemmen. Dit leverde de partij zes afgevaardigden in het Europees Parlement op.

Eenheidspartij

Tijdens een congres in juli 2013 besloten verschillende linkse politieke partijen om zichzelf te ontbinden en verder te gaan als één eenheidspartij. Tsipras werd met 74% van de stemmen verkozen tot leider van de 'nieuwe' eenheidspartij SYRIZA.

Parlementsverkiezingen 2012

De parlementsverkiezingen van 2012 waren een groot succes voor Syriza. De partij wist haar aantal zetels te verviervoudigen waardoor ze de tweede partij in het parlement werd. Alexis Tsipras kreeg de kans om een regering te vormen. Dit mislukte echter omdat hij niet genoeg andere partijen achter zich wist te krijgen. De partij bedankte vervolgens voor het voorstel om zich aan te sluiten bij een regeringscoalitie met centrumrechtse en centrumlinkse partijen. De pogingen om een regering te vormen strandden uiteindelijk waardoor er nieuwe verkiezingen werden gehouden.

De tweede parlementsverkiezingen van 2012 waren gepland in juni. Voor die verkiezingen besloot Syriza om zich te registreren als één enkele partij in plaats van een coalitie. Dit was nodig om kans te maken op de 50 "bonus" zetels die aan de partij worden gegeven die als grootste uit de verkiezingen komt. Tijdens de tweede parlementsverkiezingen vergrootte Syriza wederom haar zetels in het parlement. Met bijna 27% van de stemmen, overeenkomstig 71 zetels, werd ze echter tweede achter Nieuwe Democratie die 29,8% van de stemmen behaalde. Syriza zou voor de vierde keer in de oppositie plaatsnemen tegenover een regeringscoalitie bestaande uit PASOK, DIMAR en Nieuwe Democratie.

Parlementsverkiezingen 2007

Alavanos leidde Syriza tijdens de parlementsverkiezingen van 2007 waar de partij een verdubbeling van het aantal zetels ten opzichte van 2004 behaalde. Een maand na de verkiezingen maakte Alavanos bekend dat hij zich wegens privéredenen niet verkiesbaar zou stellen als voorzitter. Tijdens het partijcongres in februari 2008 werd Alexis Tsipras i tot nieuwe voorzitter van de partij verkozen.

Parlementsverkiezingen 2004

In aanloop naar de parlementsverkiezingen van 2004, zochten verschillende links-georiënteerde groepen een gemeenschappelijk platform waarmee ze aan de verkiezingen deel konden nemen. Dit leidde tot de formatie van de Coalitie van Radicaal-links. Tijdens de verkiezingen van 2004 behaalde de coalitie zes zetels in het parlement.

Ontstaan

De Coalitie van Radicaal-links, beter bekend als Syriza, ontstond in 2004 als coalitie tussen een breed scala van 13 linkse (politieke) groepen en onafhankelijke politici. Onder andere de volgende partijen waren onderdeel van coalitie: Synaspismos (SYN); Beweging voor de Vereniging in Actie van Links (KEDA); Neocommunistisch Ecologisch Links (AKOA); Internationale Linkse Werkers (DEA); de Communistische organisatie van Griekenland; de Milieuactivitische Ecologische Interventie; de Eurocommunisten; en de Vrouwen voor een Ander Europa.

Hoewel de meeste groepen verschilden van achtergrond en soms ook opvattingen, vonden ze elkaar op thema’s als de Kosovo Oorlog, privatisering en sociale- en burgerrechten. In het begin van de jaren 2000 werkten ze samen in de strijd tegen de neoliberale hervormingen van het pensioenstelsel en de sociale zekerheid, nieuwe antiterrorismewetgeving, en wilden ze de rol van Griekenland binnen de EU herzien. Ook werkten veel van deze groepen samen rondom de internationale demonstraties tijdens de G8-top in Genoa in 2001.

Meer informatie