Bulgarije - EU monitor

EU monitor
Zaterdag 28 maart 2020
kalender

Bulgarije

Bulgarije

De Republiek Bulgarije is een land in Zuidoost-Europa. Het land grenst aan RoemeniŽ, ServiŽ, Noord-MacedoniŽ, Griekenland en Turkije. Bulgarije is op 1 januari 2007 lid geworden van de Europese Unie.

Bulgarije is in 681 gesticht door Khan Asparoukh. Van de 14e tot het begin van de 20e eeuw hoorde het land bij het Ottomaanse Rijk. In 1908 werd het land onafhankelijk. Na een kleine 50 jaar onafhankelijkheid werd Bulgarije na de Tweede Wereldoorlog onderdeel van de Sovjet-Unie. Na de val van de Sovjet-Unie in 1989 werd in 1990 de democratische Republiek Bulgarije uitgeroepen.

Bekende Bulgaren zijn onder anderen de Nobelprijswinnaar voor literatuur van 1981, Elias Canetti; John Atanasoff, die in 1939 's werelds eerste elektronische digitale computer gebouwd heeft; violiste Milena Djekova, en theaterregisseur Mladen Kisselov. Op sportgebied is Bulgarije bekend door kunstschaatser Ivan Dinev, de voetballers Georgi Asparoukhov en Hristo Stoichkov, en de atletes Yordanka Donkova en Stefka Kostadinova. Op diverse Olympische Spelen werden medailles gewonnen bij onder meer worstelen, gewichtheffen, schieten en kanoŽn.

1.

Politieke situatie Bulgarije

Nationale Vergadering Bulgarije
Bron: IPU.org

Tijdens de verkiezingen van maart 2017 behaalde de centrumrechtse partij GERB de meeste stemmen. De partij vormt een coalitie met de nationalistische lijstverbinding Verenigde Patriotten. De huidige minister-president is Boyko Borissov.

Bulgarije werd na de val van het communisme in 1989 een democratische republiek. De eerste democratische verkiezingen van het land waren in 1990. De politieke richting van het land schommelde daarna per kabinetsperiode van centrumlinks naar centrumrechts. Aanvankelijk domineerden de socialistische partijen (met deels voormalige communisten) de Bulgaarse politiek, maar vrijwel altijd hadden kabinetten steun van de gematigd liberale partijen nodig. Tussen 2005 en 2009 was er een centrumlinks kabinet. Na 2009 wisselden centrum- en centrumrechtse kabinetten elkaar af.

Bulgarije is sinds 2007 lid van de Europese Unie. Het land was van januari - juni 2018 voorzitter van de Raad van de Europese Unie. De Bulgaarse politicus Mariya Gabriel is Eurocommissaris voor innovatie, onderzoek, cultuur, onderwijs en jeugd.

2.

Staatsvorm, partijen en kiesstelsel

Bulgarije is een parlementaire republiek, waarin de president het staatshoofd is. De minister-president is verantwoordelijk voor het regeringsbeleid. De president heeft de mogelijkheid om een wetsvoorstel terug te sturen naar het parlement. Op die manier kan hij het parlement dwingen om nog eens na te denken over het wetsvoorstel. Alleen als het parlement unaniem instemt met het voorstel kan de president gepasseerd worden.

De parlementsleden, die zitting hebben in de Nationale Assemblee (Narodno Sabranie), kunnen net als de regering wetsvoorstellen indienen.

Kiesstelsel

De Bulgaren kiezen zowel de volksvertegenwoordiging als de president. De Nationale Assemblee bestaat uit 240 volksvertegenwoordigers, waarvan er 209 via evenredige vertegenwoordiging voor een periode van vier jaar worden gekozen. De overige 31 vertegenwoordigen de provincies en de grootste steden door middel van het meerderheidsstelsel.

De president wordt voor een periode van vijf jaar rechtstreeks gekozen door de bevolking.

Partijen

De politieke partijen in Bulgarije werken veelvuldig samen rond verkiezingen. Daarom zijn er regelmatig coalities van kleinere partijen, die samen tegenover de grote partijen staan. Deze coalities verschillen van tijd tot tijd.

In de huidige politiek van Bulgarije spelen vijf partijen een rol. Aan de rechterzijde van het politieke spectrum staat de regeringspartij GERB (ГЕРБ), de partij staat bekend als pro-Europees. Ze vormen een regering met de Verenigde Patriotten (Обединени Патриоти), een alliantie van de (extreem)rechts-nationalistische partijen IMRO (Българско Национално Движение) en NFSB (Национален фронт за спасение на България).

De partij Volya staat bekend als een rechts-populistische anti-corruptie partij. In het centrum vinden we de liberale partij DPS (Движение за права и свободи), ze komen op voor de belangen van de Turkse / Moslim minderheid in Bulgarije. De enige linkse partij is de sociaaldemocratische BPS (Българска социалистическа партия).

3.

Zetelverdeling Nationale Assemblee vanaf 1991

Jaar

GERB

KB*

NSA

DPS

ODS

DSB

SK**

NSDV

Ov.

Datum

1991

 

106

   

110

     

24

13 oktober

1994

 

125

   

69

     

46

18 december

1997

 

58

   

137

     

45

19 april

2001

 

48

 

21

51

   

120

 

17 juni

2005

 

82

21

34

20

17

 

53

0

25 juni

2009

116

40

21

38

-

-

15

0

10

5 juli

2013

98

86

23

33

         

12 mei

         

RB

BBT

 

OP

   

2014

84

39

 

38

23

15

19

 

22

5 oktober

2017

95

80

 

26

     

27

12

26 maart

  • Voor 2001 nam de Bulgaarse Socialistische Partij (BSP) als individuele partij deel aan de verkiezingen. Tussen 2001 en 2013 was het een onderdeel van KB.

** Sinds 2009 werkten ODS en DSB samen onder de vlag van SK.

4.

Kabinetten vanaf 1991

naam

periode

kleur

partijen

belangrijke ministers

Dimitrov

8 nov. 1991 - 30 dec. 1992

centrumlinks

ODS

BuZa: Ganev

Berov

30 dec. 1992 - 17 okt. 1994

centrumlinks

BSP, DPS

BuZa: Berov (tot 1993)

Indzhova

17 okt. 1994 - 25 januari 1995

interim

-

-

Videnov

17 okt. 1994 - 13 febr. 1997

links

BSP

BuZa: Daskalov

1996: Bokova

Sofyaniski

13 mei 1997 - 21 mei 1997 (interim)

centrumrechts

ODS

Buza: Stalev

Kostov

21 mei 1997 - 24 juli 2001

centrumrechts

ODS

BuZa: Michailova

Sakskoburggotski

 

24 juli 2001 - 17 augustus 2005

centrumrechts

NSDV, DPS

BuZa: Pasi

Stanishev

17 aug. 2005 - 27 juli 2009

centrumlinks

KB,DPS, NSDV

BuZa: Kalfin

Borisov I

 

27 juli 2009 - 29 mei 2013

centrumrechts

GERB

BuZa: Jeleva

2010: Mladenov

Oreharski

29 mei 2013 - 6 augustus 2014

technocratisch

 

BuZa: Vigenin

Bliznashki

6 aug. 2014 - 7 nov. 2014

interim

 

BuZa: Mitov

Borisov II

7 nov. 2014 - 27 jan. 2017

centrumrechts

GERB

BuZa: Mitov

Gerdjikov

27 jan. 2017 - 4 mei 2017

interim

   

Borisov III

4 mei 2017 - heden

centrum

GERB, OP

BuZa: Zakharieva

5.

Kerngegevens

hoofdstad

Sofia

staatshoofd

President Rumen Radev (vanaf 22 januari 2017)

regeringsleider

Premier Boyko Borisov (vanaf 4 mei 2017)

6.

Bevolking

aantal inwoners

6.966.899

1,5% van de EU

% van de bevolking jonger dan 15

14.52%

 

% van de bevolking van 15 t/m 24

9.4%

 

% van de bevolking van 25 t/m 54

42.87%

 

% van de bevolking van 55 t/m 64

13.15%

 

% van de bevolking ouder dan 65

20.06%

 

gemiddelde levensverwachting

75 jaar

 

7.

Economie

bruto binnenlands product (bbp)

$153,5 miljard

0,8% van de EU

bijdrage van landbouw aan bbp

4.3%

 

bijdrage van industrie aan bbp

28%

 

bijdrage van dienstensector aan bbp

67.4%

 

werkloosheid

6.2%

 

8.

Geografie

oppervlakte

110.879 km²

2,6% van de EU

laagste punt

Black Sea 0 m

 

hoogste punt

Musala 2925 m

 

9.

Positie in Europa

aantal zetels in het
Europees Parlement

17 van de 705 zetels

gastland Europese
organen

 

prominenten in
Europa

Europese Commissie:

 
Bovenstaande gegevens zijn voor een belangrijk deel gebaseerd op het CIA World Factbook.

10.

Volkslied

Titel: Mila Rodino