Eerste Kamerfractie

Met dank overgenomen van Parlement.com.

Een organisatie van Kamerleden die deel uitmaken van dezelfde politieke partij i en gezamelijke standpunten bepaalt, noemen we een fractie. De fractievoorzitter i geeft leiding aan een fractie en treedt als woordvoerder op bij belangrijke debatten. De Eerste Kamerfracties kennen geen fractiecommissies.

1.

Functie en positie

Een fractie coördineert de activiteiten van deze groep Kamerleden van dezelfde partij en bepaalt tijdens de wekelijkse fractievergadering de gezamenlijke standpunten over onderwerpen die in de Eerste Kamer i worden behandeld. In een fractie die uit meer dan één lid bestaat, worden de taken (beleidsterreinen en politieke onderwerpen) onderling over de fractieleden verdeeld. Dit wordt de 'portefeuilleverdeling' genoemd. Deze verdeling is veel minder gedetailleerd dan bij fracties in de Tweede kamer i het geval is.

2.

Fractiediscipline

Politieke partijen willen graag zo eensgezind mogelijk overkomen. Dat geldt nog sterker voor fracties i in vertegenwoordigende lichamen, zoals Tweede en Eerste Kamer, Provinciale Staten en gemeenteraden. Het ontbreken van eensgezindheid kan het duidelijkst naar buiten komen bij stemmingen. Daarom proberen fracties dat te voorkomen. Dit noemen we fractiediscipline.

Bij stemmingen stemmen de fractieleden, over het algemeen, zoals in de fractievergadering is afgesproken. In de Eerste Kamer komt het vaker dan in de Tweede Kamer i voor dat enkele leden anders stemmen dan de meerderheid van de fractie.

Het komt in de Eerste kamer minder vaak tot afsplitsingen van de fractie dan in de Tweede Kamer.

3.

Organisatie van fracties

In de Eerste Kamer hebben (grotere) fracties een fractievoorzitter, vicefractievoorzitter en fractiesecretaris. Ze vergaderen gewoonlijk op de vergaderdag (meestal dinsdag) in hun eigen fractiekamer.

De fractievoorzitter geeft leiding aan een fractie in de Eerste Kamer i. Hij/zij zit de fractievergaderingen voor en treedt op als woordvoerder bij de algemene politieke beschouwingen over de rijksbegroting en bij belangrijke debatten.

De Eerste Kamerfracties kennen geen fractiecommissies. Wel zijn er woordvoerders per beleidsterrein, al houden Eerste Kamerleden zich vaak met bredere beleidsonderwerpen bezig dan hun collega's in de Tweede Kamer. De fractievoorzitter van regeringsfracties staat in nauw contact met die in de Tweede Kamer. Vaak woont hij of zij het overleg bij van de partijtop (ministers, politiek leider en partijvoorzitter).

Eerste Kamerfracties hebben geen of slechts enkele fractiemedewerkers. De ondersteuning wordt verzorgd door de medewerkers van de Eerste Kamer.

4.

Huidige fracties

Fractie

zetels

BBB i

16

GroenLinks-PvdA i

14

VVD i

10

D66 i

5

PVV i

4

SP i

3

ChristenUnie i

3

Partij voor de Dieren i

3

JA21 i

3

FVD i

2

SGP i

2

Volt i

2

50PLUS i

1

OPNL i

1

5.

Historische ontwikkeling

In de Eerste Kamer ontstonden fracties later dan in de Tweede Kamer. Ze kwamen er pas rond 1920. Door het kleinere aantal Kamerleden (1888-1956 vijftig en sinds 1956 vijfenzeventig) waren veel fracties relatief klein.

In 1967 werden fracties voor het eerst in het Reglement van Orde genoemd. Er is strikt genomen geen spreektijdbeperking, maar fracties worden wel geacht van tevoren op te geven hoeveel tijd zij gaan spreken.

Aantal fracties per zittingsperiode

 

Periode

Na verkiezingen

Grootste fractie

2023-heden

15

BBB (16)

2019-2023

13

FVD en VVD (12)

2015-2019

12

VVD (13)

2011-2015

12

VVD (16)

2007-2011

10

CDA (21)

2003-2007

10

CDA (23)

1999-2003

10

CDA (20)

Neem contact op met de redactie van PDC voor een volledig overzicht van het aantal fracties per zittingsperiode.

 

Meer over