Europese Commissie (EC) - EU monitor

EU monitor
Zondag 18 augustus 2019
kalender
Met dank overgenomen van Europa Nu.
Europese Commissie logo op het glas
Bron: © Kevin Bergenhenegouwen

Deze instelling van de Europese Unie kan worden beschouwd als het 'dagelijks bestuur' van de EU. De leden van de Europese Commissie worden 'eurocommissarissen i' genoemd. Elke eurocommissaris is verantwoordelijk voor één of meerdere beleidsgebieden. Momenteel zijn er 28 eurocommissarissen, voor elke lidstaat één. Samen vormen zij het college van eurocommissarissen. De eurocommissarissen moeten het belang van de Europese Unie als geheel behartigen, niet dat van hun eigen land.

De Europese Commissie mag als enige EU-instelling wetsvoorstellen indienen; zij heeft het zogenaamde recht van initatief. Daarnaast controleert de Commissie of de Europese wetgeving juist wordt toegepast in de lidstaten, onderhandelt zij in internationale organisaties als de Wereldhandelsorganisatie (WTO) i over de handel van de Unie met het 'buitenland' en is zij verantwoordelijk voor het beheer van de Europese begroting van ongeveer 140 miljard euro per jaar.

De huidige Europese Commissie staat onder leiding van Jean-Claude Juncker. De Commissie-Juncker i ging op 3 november 2014 van start. In 2019 zal er een nieuwe Europese Commissie komen. Beoogd voorzitter is Ursula von der Leyen i. De nieuwe Europese Commissie zal de komende maanden worden samengesteld.

1.

Basiskenmerken

Locatie (Stad)

Brussel

Locatie (Land)

België

Grondslag

Artikelen 244-250 VwEU

Opgericht

1957

Aard organisatie

Officiële instelling van de Europese Unie

Voorzitter

Jean-Claude Juncker

adressen vestigingen

Locatie

Contactgegevens

Karel de Grote-gebouw

(waarin de diensten

uitbreiding,

vertaling en handel)

Wetstraat 170

1040 - Brussel

tel. + 32 (0) 2 299 06 00

tel. + 32 (0) 2 299 17 36

Breydel-gebouw

(Budget, Onderneming

en Handel)

Audergemlaan 45

1040 - Brussel

tel. + 32 (0) 2 295 30 97

tel. + 32 (0) 2 296 29 72

Breydel 2

(Administratie en Budget)

Audergemlaan 19

1040 - Brussel

tel. + 32 (0) 2 299 04 93

tel. + 32 (0) 2 299 09 36

tel. + 32 (0) 2 296 78 73

2.

Bevoegdheden

De taakverdeling tussen de drie belangrijkste Organen van de Europese Unie laat zich als volgt samenvatten: de Europese Commissie neemt initiatieven voor Europese wet- en regelgeving; het Europees Parlement debatteert hierover en kan wijzigingen voorstellen, waarna het Parlement en de Raad van de Europese Unie i gezamenlijk beslissen. Het Europese Hof van Justitie bewaakt deze afspraken, uitspraken van dit Hof hebben voorrang boven het recht van de lidstaten.

De Commissie oefent vijf hoofdtaken uit:

  • Recht van initiatief

    De Europese Commissie formuleert initiatieven (wetsvoorstellen) op EU-beleidsterreinen, met name op terreinen als interne markt, economie i, justitie en binnenlandse zaken i, vervoer i, industrie i, sociaal beleid i, landbouw i, milieu i, energie i, regionale ontwikkeling i, handelsbetrekkingen i of ontwikkelingssamenwerking i.

  • Handhaving van Europese regelgeving

    De Commissie controleert of de Europese wetgeving juist wordt toegepast in de lidstaten. Bij overtredingen kan de Commissie een lidstaat dwingen zich aan Europese regelgeving te houden, door een procedure te starten bij het Europese Hof van Justitie i.

    Het belangrijkste beleidsterrein waarop de Commissie de Europese regelgeving handhaaft, is de concurrentie i op de interne Europese markt. Zo beoordeelt de Commissie of grote grensoverschrijdende fusies en overnames in het bedrijfsleven leiden tot een monopoliepositie, en of landen geen ongeoorloofde staatssteun verlenen aan bedrijfstakken. Daarnaast bewaakt de Commissie onder meer milieuregels, de voedselveiligheid i (bijvoorbeeld tijdens de gekkekoeienziekte), en de veiligheid van consumentenproducten i.

  • Uitvoerende macht

    De Europese Commissie onderhandelt op internationale fora als de Wereldhandelorganisatie (WTO) over de handel van de Unie met 'het buitenland'. Zo wordt vastgesteld of overheden elders in de wereld ongeoorloofde staatssteun aan industrietakken geven, waardoor de Europese concurrentiepositie in gevaar komt.

    Verder voert de Commissie tal van programma's uit. Op onderwijsgebied bijvoorbeeld coördineert de Europese Commissie de uitvoering van Europa-brede uitwisselingsprogramma's als Erasmus i, Comenius i en Da Vinci. Ook coördineert de Europese Commissie uitgebreide programma's op het gebied van ontwikkelings i - en humanitaire hulp i.

  • Beheer van de begroting

    De Commissie is verantwoordelijk voor het beheer van de communautaire begroting onder toezicht van de Europese Rekenkamer i.

  • Uitbrengen van adviezen en aanbevelingen

3.

Organisatie

De Europese Commissie telt 28 leden (het College), en wordt bijgestaan door een omvangrijk administratief apparaat. In de Commissie-Juncker nemen zeven vicevoorzitters i een bijzondere plaats in. Zes vicevoorzitters zitten ieder een projectteam voor, een cluster van beleidsterreinen die nauw met elkaar verbonden zijn. Zij kunnen binnen hun projectteam voorstellen van andere eurocommissarissen blokkeren. De vicevoorzitter voor begroting opereert commissie-breed. De 'gewone' eurocommissarissen staan aan het hoofd van een of enkele directoraten-generaal i die één of meerdere beleidsgebieden behandelen.

De Commissie komt gewoonlijk eenmaal per week op woensdag te Brussel bijeen. Tijdens deze vergaderingen wordt elk punt toegelicht door het lid van de Commissie dat voor het betreffende terrein verantwoordelijk is. Indien nodig nemen de 28 leden van het college een besluit op basis van gewone meerderheid van stemmen. Een besluit dat eenmaal is aangenomen, maakt integraal deel uit van het beleid van de Commissie.

  • Eurocommissarissen. De 28 leden van de Europese Commissie oefenen hun functie uit voor een periode van vijf jaar en zijn herkiesbaar. De voorzitter i van het College van eurocommissarissen is sinds november 2014: Jean-Claude Juncker i (Luxemburg).
  • Directoraten-generaal. Er zijn 'politieke' directoraten-generaal, directoraten-generaal die betrekking hebben op Buitenlandse Betrekkingen en enkele algemene en interne diensten.
  • Interne organisatie. De Europese Commissie heeft ongeveer 37.500 ambtenaren in dienst en is hiermee veruit het grootste orgaan van de Europese Unie.

4.

Beleidsdoelen van de Commissie

Op basis van de doelstellingen van een Commissie wordt jaarlijks een werkprogramma i vastgesteld. Dit geeft een overzicht van de belangrijkste te nemen wetgevingsinitiatieven, uitvoeringsbesluiten en andere beslissingen.

Een meer gedetailleerde planning en controle bestaat in de vorm van een "Programmeringsdocument" en een uitvoeringsrapport. Beide bevatten wetgevingsvoorstellen aan andere EU-instellingen, belangrijke niet-wetgevende besluiten en andere door de Commissie geselecteerde besluiten, die voor andere EU-instellingen en voor het grote publiek van belang kunnen zijn. Deze werkdocumenten zijn alleen beschikbaar in het Engels en het Frans. Omdat ze maandelijks bijgewerkt worden is ervoor gekozen ze niet te vertalen naar de andere officiële talen van de EU.

Het werkprogramma van de Commissie is een onderdeel van een bredere cyclus i. Die beslaat alle fasen van het voeren van beleid; van het opstellen van een globaal programma tot de uitvoering en specifieke wetgevingsvoorstellen, de verslaglegging over de verrichte werkzaamheden en de resultaten van wetgeving van dat jaar en voorgaande jaren.

5.

Inbreng EU-lidstaten

De Europese Commissie telt 28 leden, voor elke lidstaat één. De leden van de Europese Commissie oefenen hun taken in volkomen onafhankelijkheid uit, er is uitdrukkelijk bepaald dat de lidstaten geen instructies mogen geven. Hoewel de nationale politiek en de publieke opinie graag anders doen voorkomen, zijn de commissarissen dus geen vertegenwoordigers van de lidstaten.

De Europese Raad i benoemt de voorzitter van de Europese Commissie. In een speciale vergadering dragen de verenigde staatshoofden en regeringsleiders een kandidaat voor, die daarna door het Europees Parlement moet worden goedgekeurd. Vervolgens stelt de Europese Raad de lijst vast met overige leden van de Commissie die door de lidstaten zijn voorgedragen.

In 2014 werd voor het eerst rekening gehouden met de uitslag van de verkiezingen voor het Europees Parlement. In de praktijk betekende dat dat de voorzitter van de fractie die als grootste uit de verkiezingen kwam (de christendemocratische EVP) de voorzitter van de nieuwe Europese Commissie werd.

6.

Nederland

De volgende Nederlanders hebben sinds 1958 zitting genomen in de Europese Commissie:

fotonaam eurocommissarispostaanvang functieeinde functie
Frans TimmermansF.C.G.M. (Frans) Timmermanslid en vicevoorzitter Europese Commissie, belast met betere regelgeving, relaties met de Europese instellingen, rechtsregels, fundamentele rechten en duurzame ontwikkeling2014-11-01
Kroes, Drs. N.N. (Neelie) Kroeslid en vicevoorzitter Europese Commissie, belast met de digitale agenda2010-02-102014-11-01
Kroes, Drs. N.N. (Neelie) Kroeslid Europese Commissie, belast met mededinging2004-11-222010-02-10
Frits BolkesteinF. (Frits) Bolkesteinlid Europese Commissie, belast met interne markt en fiscale zaken1999-09-172004-11-22
Hans van den BroekH. (Hans) van den Broeklid Europese Commissie, belast met externe betrekkingen, gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid en uitbreiding1993-01-061995-01-25
Andriessen, Mr. F.H.J.J.F.H.J.J. (Frans) Andriessenlid en vicevoorzitter Europese Commissie, belast met externe betrekkingen, handelspolitiek en samenwerking met andere Europese landen1989-01-061993-01-06
Andriessen, Mr. F.H.J.J.F.H.J.J. (Frans) Andriessenlid en vicevoorzitter Europese Commissie, belast met land- en bosbouw (en tot 1 januari 1986 tevens visserij)1985-01-061989-01-06
Andriessen, Mr. F.H.J.J.F.H.J.J. (Frans) Andriessenlid Europese Commissie, belast met mededinging en betrekkingen met het Europees Parlement1981-01-061985-01-06
Vredeling, Ir. H.H. (Henk) Vredelinglid Europese Commissie, belast met sociale zaken en werkgelegenheid1977-01-061981-01-06
Pierre LardinoisP.J. (Pierre) Lardinoislid Europese Commissie, belast met landbouw en visserij1973-01-061977-01-01
Maan SassenE.M.J.A. (Maan) Sassenlid Europese Commissie, belast met mededinging1967-07-021970-07-01
Mansholt, Dr. S.L.S.L. (Sicco) Mansholtlid Europese Commissie, belast met landbouw1958-01-011973-01-06

Hoge Autoriteit EGKS (1952 - 1967)

Euratomcommissie (1958 - 1967)

7.

Eerdere commissies

8.

Juridisch kader

De Europese Commissie vindt haar basis in het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) i en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie i.

  • Algemene rol: VEU titel III art. 13 i, 17 i
  • Samenstelling, organisatie: zesde deel VwEU titel I hoofdstuk 1 vierde afdeling (artikelen 244 t/m 250)
  • Ontslag bij afkeuring: zesde deel VwEU titel I hoofdstuk 1 eerste afdeling art. 234 i

9.

Ontwikkeling invloed Europese Commissie

In 1952 werd de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal i (EGKS) opgericht. De Hoge Autoriteit vormde het dagelijkse bestuur. Zij deed voorstellen, bewaakte de naleving van de regels en kon, in sommige gevallen, zoals bij het vaststellen van bodemprijzen voor kolen en staal, zelf besluiten nemen. De lidstaten hadden in die gevallen hun bevoegdheden overgedragen aan een instelling op Europees niveau, en dat was uniek in de geschiedenis.

De Europese Commissie bestaat sinds 1958, toen de Europese Economische Gemeenschap (EEG) i van start ging. Veel van de bevoegdheden en het takenpakket van de Europese Commissie was gevormd naar de Hoge Autoriteit. De Commissie had alleen veel minder ruimte gekregen om zelf besluiten te nemen. In de EEG hadden de lidstaten weer meer te vertellen.

Vanaf het eind van de jaren '60 werd deze ruimte verder ingeperkt. De Europese regeringsleiders namen zelf het voortouw in hoe de Europese integratie vorm zou moeten krijgen.

De invloed van de Europese Commissie hangt volgens velen samen met wie de voorzitter is van de Commissie. Een sterke voorzitter kan veel bereiken. Het beste voorbeeld hiervan is Jacques Delors i. Hij wordt gezien als één van de architecten van de gezamenlijke markt. De Commissie stelde onder zijn leiding een lijst op van meer dan 300 punten die moesten worden gerealiseerd om echt één Europese markt te creëren. En de Commissie nam het voortouw door veel voorstellen te doen. De Commissie bepaalde in hoge mate de agenda.

Minstens net zo belangrijk was dat de Raad van Ministers op een aantal beleidsterreinen - vooral als het om de interne markt ging - het veto i afschafte. Dit gebeurde door middel van de Europese Akte, die op 17 februari 1986 door de toen negen lidstaten werd ondertekend. Hiermee kon één enkele lidstaat voorstellen van de Commissie op het gebied van de interne markt niet meer blokkeren.

Met het Verdrag van Maastricht i en de oprichting van de Europese Unie kreeg de Europese Commissie over veel meer onderwerpen iets te zeggen. En ook nu ging dit samen gepaard met het afschaffen van het vetorecht op een aantal van die beleidsterreinen. In internationaal verband trad op een aantal beleidsterreinen de Commissie op als vertegenwoordiger van de hele Europese Unie. Op het gebied van buitenlands- en veiligheidsbeleid en justitie en immigratie was haar rol beperkt. De Commissie mocht bij deze onderwerpen niet meer dan meeluisteren en vrijblijvend voorstellen doen.

De verdragen van Amsterdam i en Nice i breidden het aantal onderwerpen waar de Commissie bij werd betrokken verder uit. En de medebeslissingsbevoegdheid werd op meer beleidsterreinen van toepassing. De aanpassingen in deze verdragen zijn minder ingrijpend dan het verdrag van Maastricht. De rol van de Commissie is op het gebied van justitie en immigratie na een overgangsperiode ook vergroot.

Het imago van de Commissie liep in 1999 een grote deuk op door de Cresson-affaire. Eurocommissaris Cresson i raakte in opspraak omdat zij een bevriende tandarts als adviseur aanhield. Het Europees Parlement eiste haar aftreden, maar voorzitter Santer i weigerde dat. Toen het Europees Parlement daarop dreigde de hele Commissie weg te sturen - het parlement kan namelijk niet een individuele eurocommissaris wegsturen, alleen de Commissie als geheel - trad de Commissie af.

Het beeld van de Commissie heeft ook te lijden gehad onder het idee dat de afgelopen Commissies zwakke voorzitters hadden. De Commissie drukte niet haar stempel op de agenda zoals zij deed in de jaren '80.

In al die jaren groeide de Commissie. Elke lidstaat heeft een eigen Europese Commissaris, en tot begin deze eeuw hadden de grote landen er zelfs twee. Telde de Commissie in de beginjaren nog negen leden, na alle uitbreidingen telt de Commissie momenteel 28 eurocommissarissen.

De grootte van de Commissie was een veel besproken onderwerp, maar de in Verdrag van Lissabon opgenomen bepaling dat er een roulatiesysteem zou komen (één op de drie zittingsperiodes hebben lidstaten geen commissaris) is afgezwakt. De Europese Raad heeft inmiddels besloten dat iedere lidstaat ook na 2014 een eurocommissaris zal houden.

10.

Meer informatie

Factsheet Europees Parlement

11.

Openstaande vacatures

sluitingsdatum titel en contract organisatie en plaats
05-09-2019 Director (macro-economische statistiek) (Luxemburg)
09-09-2019 Policy Officer (Brussel)
16-09-2019 Head Of Representation (Riga)

12.

Wetgevingsvoorstellen in onderhandeling

Er zijn 208 voorstellen voor wetgeving of andere juridische instrumenten van undefined in onderhandeling bij de Raad en het Europees Parlement.
Datum Titel
20.12.2017  Aanvulling van het Raadsbesluit van 22 mei 2017 mbt de onderhandelingen met het Verenigd Koninkrijk over de voorwaarden voor zijn terugtrekking uit de EU.
Aanbeveling com(2017)830
 
03.05.2017  Raadsbesluit tot machtiging van de Commissie onderhandelingen te openen over een akkoord met het Verenigd Koninkrijk over de voorwaarden voor de terugtrekking uit de EU.
Aanbeveling com(2017)218
 
07.02.2013  SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING Bij Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende maatregelen om een hoog gemeenschappelijk niveau van ...
Werkdocument Europese Commissie swd(2013)31
 
07.02.2013  Impact assessment accompanying the document: measures to ensure a high level of network and information security across the Union.
swd(2013)32
 
03.02.2012  Capital movements and investments in the EU - Commission services' paper on market monitoring.
Werkdocument Europese Commissie swd(2012)6
 

13.

Wetgeving die momenteel wordt geïmplementeerd

Er zijn 24 wetten of andere juridische instrumenten van de Raad en het Europees Parlement, eerder voorgesteld door undefined, die momenteel in Nederland worden geïmplementeerd.
Datum Titel
11.04.2019  Wijziging van Besluit (EU) 2019/274 betreffende de ondertekening van het Akkoord inzake de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de EU en Euratom.
Besluit com(2019)194
 
23.05.2008  Wijziging van Verordening (Euratom, EGKS, EEG) nr. 549/69 ter bepaling van de categorieën van ambtenaren en overige personeelsleden van de EG waarop de bepalingen van de ...
Verordening com(2008)305
 
25.04.2008  Wijziging van de aanpassingscoëfficiënten die van toepassing zijn op de bezoldigingen en de pensioenen van de ambtenaren en de andere personeelsleden van de EG.
Verordening com(2008)217
 
13.03.2008  Aanpassing van de aan Polen toe te wijzen quota voor de vangst van kabeljauw in de Oostzee (deelsectoren 25-32, EG-wateren) in de periode 2008-2011.
Verordening com(2008)88
 
15.02.2008  Aanpassing met ingang van 1 juli 2007 van de bezoldigingen en de pensioenen van de ambtenaren en de andere personeelsleden van de EG.
Verordening com(2008)82
 

14.

Rechtsgeldige wetgeving

Er zijn ten minste 39 rechtsgeldige wetten of andere juridische instrumenten die eerder door undefined zijn voorgesteld.
Datum Titel
13.07.2011  Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD inzake de ondertekening van de Overeenkomst tussen de Europese Unie en de Republiek Turkije inzake bepaalde aspecten van ...
Besluit com(2010)413
 
03.09.2009  Recommandation de la Commission au Conseil autorisant la Commission à engager des négociations au nom de la Communauté en vue de la conclusion d'un accord de partenariat ...
Aanbeveling sec(2009)1132
 
26.05.2008  Projet de DÉCISION DU COMITÉ MIXTE DE L’EEE N°.
Beschikking sec(2008)1913
 
26.05.2008  Projet de DÉCISION DU COMITÉ MIXTE DE L’EEE N° modifiant le protocole 31 de l'accord EEE concernant la coopération dans des secteurs particuliers en dehors des quatre ...
Beschikking sec(2008)1914
 
07.05.2008  Intrekking van Beschikking 2005/185/EG betreffende het bestaan van een buitensporig tekort in Tsjechië.
Aanbeveling sec(2008)571