Gerecht (onderdeel Europees Hof van Justitie van de EU) - EU monitor

EU monitor
Woensdag 13 november 2019
kalender
Met dank overgenomen van Europa Nu.

Het Gerecht is één van de rechtsprekende instanties van het Hof van Justitie van de Europese Unie i. De functie van het Gerecht is onder andere de behandeling van beroepszaken tegen instellingen, organen en instanties. Dit kan gedaan worden door natuurlijke en rechtspersonen en lidstaten. Toezicht op de uitleg van de verdragen en toepassing van het gemeenschapsrecht i vallen onder het Hof van Justitie i.

1.

Bevoegdheden

Het Gerecht behandelt een aantal soorten zaken. Concreet gaat het om:

  • rechtstreekse beroepen van natuurlijke en rechtspersonen tegen handelingen van, of de weigering om een besluit te nemen door Europese instellingen, organen en instanties
  • beroepen ingesteld door lidstaten tegen de Europese Commissie i
  • beroepen tot vergoeding van schade veroorzaakt door instellingen van de Europese Unie of hun personeelsleden
  • beroepen op het gebied van staatssteun en handelspolitieke belemmeringen, ingesteld door lidstaten
  • beroepen op het gebied van het communautaire merkenrecht
  • geschillen tussen EU-instellingen en hun personeelsleden

Het Europees Parlement en de Raad kunnen, volgens de gewone wetgevingsprocedure i, gespecialiseerde rechtbanken instellen die worden toegevoegd aan het Gerecht, en die in eerste aanleg kennis nemen van bepaalde categorieën van beroepen in specifieke aangelegenheden.

2.

Samenstelling

Het Gerecht zetelt in Luxemburg en bestond uit één rechter per lidstaat. Naar aanleiding van de hoge werkdruk is er in oktober 2015 besloten om het aantal rechters van Het Gerecht te verdubbelen. Deze uitbreiding vindt plaats in drie fasen. In de eerste helft van 2016 werden er 12 nieuwe rechters benoemd. Vervolgens zijn in september 2016 het Gerecht en het Gerecht voor ambtenarenzaken i geïntegreerd. In september 2019 zijn de laatste negen rechters benoemd. Het Gerecht beschikt nu over 56 rechters.

De rechters worden in onderlinge overeenstemming door de regeringen van de lidstaten voor zes jaar benoemd. Uit hun midden kiezen zij voor drie jaar hun president en zij benoemen een griffier voor een periode van zes jaar. In tegenstelling tot het Hof beschikt het Gerecht niet over permanente advocaten-generaal. Het Hof van Justitie kan bepalen dat het Gerecht in uitzonderlijke situaties toch door advocaten-generaal wordt bijgestaan.

3.

Procedures

Het Gerecht houdt zitting in kamers van vijf of drie rechters of, bij eenvoudige zaken, in enkelvoudige kamer. In juridisch ingewikkelde of belangrijke zaken kan het ook zitting houden in grote kamer (dertien rechters) of in volle samenstelling. Meer dan 80% van de zaken die voor het Gerecht worden gebracht, worden berecht door een kamer van drie rechters. Na indiening van een verzoekschrift wijst de president van het Gerecht de zaak aan een kamer toe.

Normale procedure

De procedure bestaat in beginsel uit een schriftelijke en een mondelinge fase. De verzoekende partij dient een verzoekschrift in en de tegenpartij een verweerschrift. De verzoekende partij kan daarop schriftelijk reageren en de verwerende partij kan beantwoorden met een dupliek.

Een ieder alsmede elk orgaan en elke instantie van de Europese Unie die of dat aannemelijk maakt belang te hebben bij de beslissing, alsmede de lidstaten en de instellingen van de Europese Unie kunnen in de procedure interveniëren. Daartoe moet een memorie worden ingediend, strekkende tot ondersteuning of tot verwerping van de conclusies van één van de partijen.

Tijdens de mondelinge behandeling wordt een openbare terechtzitting gehouden. De rechters kunnen dan vragen stellen aan de vertegenwoordigers van de partijen. Van de zitting wordt een beknopt verslag gemaakt met een samenvatting van de feiten en van de argumenten

De rechters doen op basis van een ontwerp-arrest een uitspraak, die in een openbare zitting wordt uitgesproken. Het Gerecht besluit bij meerderheid van stemmen.

Kortgedingprocedure

Bij het Gerecht kan om een kort geding worden gevraagd, zodat na indiening van een verzoekschrift de bestreden maatregel wordt opgeschort of een bijzondere, voorlopige voorziening kan worden getroffen.

Voorlopige maatregelen worden slechts opgelegd, als aan de volgende drie voorwaarden is voldaan:

  • het beroep in de hoofdzaak moet op het eerste gezicht gegrond lijken
  • de verzoeker moet de spoedeisendheid aantonen van de maatregelen, zonder welke hij ernstige en onherstelbare schade zou leiden
  • de voorlopige maatregelen moeten rekening houden met de afweging van de belangen van partijen en het algemeen belang

De beschikking heeft een voorlopig karakter, en mag niet vooruitlopen op de beslissing van het Gerecht in de hoofdzaak. Tegen de beschikking kan overigens hoger beroep worden ingesteld bij het Hof van Justitie.

Versnelde procedure

Deze procedure stelt het Gerecht in staat snel uitspraak te doen in zaken die als bijzonder spoedeisend worden beschouwd. Zowel de verzoekende als de verwerende partij kan om een versnelde procedure verzoeken.

4.

Nederland en het Gerecht

Het Nederlandse lid is vanaf 13 september 2010 mr. Marc van der Woude. Sinds 27 september 2019 is hij voorzitter van Het Gerecht.

Nederlandse vertegenwoordiging bij zaken voor het Hof

Bij processen waarbij Nederland betrokken is als partij wordt het vertegenwoordigd door ambtenaren van het Ministerie van Buitenlandse Zaken (afdeling Europees recht).

Een commissie waar alle ministeries in zijn vertegenwoordigd (het ICER) bekijkt alle zaken die voor het Hof komen. Nederland kan besluiten om een inbreng te leveren bij een zaak die ook gevolgen kan hebben voor Nederlandse regelgeving of Nederlands beleid.

5.

Historische ontwikkeling

Op 24 oktober 1988 besloot de Raad van Ministers tot instelling van een Gerecht van Eerste Aanleg van de Europese Gemeenschappen. In het EGKS-Verdrag i, het EEG-Verdrag i en het EGA-Verdrag i (EURATOM) was al de mogelijkheid vastgelegd om een dergelijk Gerecht aan het Hof van Justitie toe te voegen.

De Raad wilde hiermee het Hof in staat te stellen zich te concentreren op zijn wezenlijke taak, het verzekeren van eenheid in de uitlegging van het gemeenschapsrecht. Zeker met betrekking tot zaken die een grondig onderzoek van complexe feiten nodig hebben, werd de invoering van rechtspraak in twee instanties geacht de rechtsbescherming van de burgers te verbeteren.

Tot invoering van het Verdrag van Lissabon i heette het Gerecht nog het Gerecht van Eerste Aanleg.

6.

Meer informatie

 

7.

Wetgevingsvoorstellen in onderhandeling

Er zijn 1 voorstellen voor wetgeving of andere juridische instrumenten van undefined in onderhandeling bij de Raad en het Europees Parlement.
Datum Titel
25.02.2015  Bereiken van het streefcijfer van 10 % voor de interconnectie van elektriciteit Het Europese elektriciteitsnet voorbereiden voor 2020.
Mededeling com(2015)82