Hoge Vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (vicevoorzitter) (HV) - EU monitor

EU monitor
Zaterdag 21 september 2019
kalender

De Hoge Vertegenwoordiger geeft de Europese Unie i internationaal gezien op het terrein van het buitenlands en defensiebeleid één gezicht en één stem. Daardoor moet er meer samenhang in het externe optreden en het buitenlandse beleid i van de Europese Unie komen.

De Hoge Vertegenwoordiger (HV) is in haar functie aan een aantal beperkingen gebonden: de HV mag zich alleen uitlaten over zaken waar de lidstaten het over eens zijn, maar mag wel voorstellen doen aan de lidstaten voor nieuw beleid. De HV deelt het podium met de Vaste voorzitter van de Europese Raad i. Deze onderhoudt de contacten op het niveau van staatshoofden en regeringsleiders. De vaste voorzitter wordt ook wel de 'president van de Europese Unie' genoemd.

De Hoge Vertegenwoordiger is één van de vicevoorzitters van de Europese Commissie i. Binnen de Commissie is de HV verantwoordelijk voor het onderling afstemmen van alle beleid dat met externe betrekkingen te maken heeft. Daarnaast zit de HV de Raad Buitenlandse Zaken i voor en mag deze aanschuiven bij de Europese Raad i.

De Hoge Vertegenwoordiger leidt de Europese Diplomatieke Dienst i. Hierin werken onderdelen van het secretariaat van de Raad i, diensten van de Commissie i en ambtenaren uit de lidstaten i in samen. Ook kan de Hoge Vertegenwoordiger speciale EU gezanten benoemen die het beleid van de Hoge Vertegenwoordiger ondersteunen in bepaalde regio's.

De Hoge Vertegenwoordiger wordt benoemd voor een termijn van vijf jaar. Er is geen limiet aan het aantal keer dat een persoon Hoge Vertegenwoordiger mag zijn.

De huidige Hoge Vertegenwoordiger (sinds 1 november 2014) is:

Federica Mogherini i.

Zij is de opvolgster van de Britse Catherine Ashton i.

Met het Verdrag van Lissabon i, dat in december 2009 in werking trad, zou de Hoge Vertegenwoordiger een sterkere positie moeten hebben dan daarvoor. Eerder werd de toen geheten Hoge Vertegenwoordiger voor het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid aangesteld door de Raad en was geen lid van de Commissie, die een eigen eurocommissaris voor buitenland beleid had. Die functies zijn nu samengevoegd.

De functie van Hoge Vertegenwoordiger bleek in de praktijk minder goed te werken dan op papier was geregeld. Ministers van Buitenlandse Zaken stemden hun activiteiten en standpunten lang niet altijd af met die van de Hoge Vertegenwoordiger, waardoor er verwarring ontstond over wat nu precies het buitenlands beleid van de EU was. Met het Verdrag van Lissabon is dat risico niet weggenomen.

Het beleidsveld Buitenlandse betrekkingen heeft veel raakvlakken met andere beleidsvelden. Daarom werkt deze Eurocommissaris vaak samen met de DG's Uitbreiding i, Handel i, Economische en Financiële Zaken i, Ontwikkeling i en Humanitaire Hulp (ECHO) i. Daarnaast is er overleg met het voorzitterschap van de Raad i.

1.

Juridisch kader

De Hoge Vertegenwoordiger is gebaseerd op het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) i.

  • rol: VEU titel V hoofdstuk 2 afdeling 1 art 24 i lid 1, art. 27 i, 30 i
  • institutionele inpassing: VEU titel III art. 15 i lid 2, 6, art. 17 i lid 4, art. 18 i

2.

Meer informatie